Check-In: waarom zin en betekenis in organisaties start bij werknemers

Check-In: waarom zin en betekenis in organisaties start bij werknemers

Na Robot aan het stuur over ethische innovatie bracht businessfilosoof Jochanan Eynikel vorig jaar Check-In uit. Daarin onderzoekt hij hoe bedrijven een bron van betekenis kunnen vormen voor medewerkers, klanten en de samenleving, … en waarom dat belangrijk is. Collega Siel las het boek en kroop in haar pen. Lees vooral zelf waarom het volgens haar een aanrader is!

Economie zkt betekenis

Ik zal er meteen wat cijfers bijhalen. Het boek begint met een interessante paradox. Zo blijkt dat acht op de tien Belgische werknemers aangeven dat je talenten ontplooien, en boeiende en zinvolle dingen doen, belangrijke factoren zijn die je motiveren om te werken.

Hoewel werknemers die zaken dus belangrijk vinden bij het uitvoeren van een job, is het in de praktijk vaak anders. In een bevraging bij 50.000 werknemers gaf bijna één op de drie Vlamingen aan dat ze hun job niet als zinvol ervaren.

4 voornaamste redenen om te werken volgens een studie van Randstad

Ook werkgevers zijn op zoek naar zingeving in werk. Jochanan Eynikel schetst meteen het grotere plaatje. Er zijn verschillende signalen dat onze economische leefwereld op zoek is naar betekenis. Zo verwachten consumenten en overheden dat bedrijven rekening houden met hun maatschappelijke impact en verantwoordelijkheid opnemen in plaats van alleen te focussen op winstmaximalisatie. Een voorbeeld dat de auteur aanhaalt is het gebruik van de term purpose dat de bedrijfswereld binnengeslopen is. In 2016 werd de term al vijf keer meer gebruikt dan in 1995. Elk bedrijf heeft tegenwoordig dan ook een visie, missie en waarden op zijn website prijken.

Zingeving in organisaties via een visie, missie en waarden
De missie van klant Flora op haar website

Met deze en andere voorbeelden, interessante onderzoeken en cijfers, introduceert Eynikel het thema van zijn boek: zingeving en betekenis in organisaties. Mij zette het in ieder geval aan om verder te lezen.

Want op je website schrijven dat je bedrijf waarde hecht aan duurzaamheid, is gemakkelijk, maar hoe doe je dat in de praktijk? En ervaren je medewerkers hun jobs daardoor als zinvol?

Jochanan Eynikel geeft je meteen een antwoord. Hij deelt zijn visie die de basis vormt voor de pagina’s die volgen:

De vraag is hoe economie op een geloofwaardige manier kan bijdragen aan de menselijke behoefte aan zingeving. Misschien moeten we die niet in de grote verhalen zoeken die de marketingafdelingen van bedrijven ons voorschotelen maar in de kleinere, échte verhalen die werknemers en werkgevers in organisaties met elkaar delen. Het is dáár dat volgens mij het grote verschil zit tussen bedrijven voor wie waarden en zingeving vooral beeldvorming zijn en bedrijven voor wie ze identiteitsvormend zijn. -Jochanan Eynikel

Bullshitbanen

Na deel 1 duik je even de geschiedenis in met enkele hoofdstukken over de herkomst van economie, de invloed van de verlichting en het ethische aspect van het economisch model. Persoonlijk mijn minst favoriete deel van het boek waarin ik de draad wat kwijt was.

De absolute bestseller van David Graeber

Maar dat wordt gecompenseerd door het boeiende derde deel ‘Bedrijven als zingevers’. Daarin onderzoekt Eynikel wanneer mensen zin ervaren in het leven en keert hij terug op de bevindingen die hij in het begin deelde, namelijk dat veel mensen hun werk als zinloos ervaren. Jochanan Eynikel gebruikt de term ‘bullshitjobs’ uit het essay van de antropoloog David Graeber. Dat zijn jobs waarbij je geen positieve bijdrage levert aan anderen, niet meewerkt aan een hoger doel of geen verschil maakt. Op basis van getuigenissen schetst hij eerst het fenomeen van ‘onzinbanen’ en gaat hij op zoek naar een verklaring in de psychologie. Van daaruit reikt hij een model aan met vier bouwstenen voor zinvol werk.

There is a whole class of salaried professionals that, should you meet them at parties and admit that you do something that might be considered interesting (an anthropologist, for example), will want to avoid even discussing their line of work entirely (one or t'other?) Give them a few drinks, and they will launch into tirades about how pointless and stupid their job really is. -David Graeber in zijn essay On the Phenomenon of Bullshit Jobs

Aan de slag!

In het laatste stuk houdt Eynikel een pleidooi voor bedrijfsspiritualiteit. “Werk of organisaties zullen nooit betekenisvol worden als het enkel om een theoretisch managementmodel gaat” schrijft hij. “De zin van een organisatie moet in de eerste plaats ervaren en beleefd worden. Door medewerkers en ondernemers, maar ook door klanten en andere betrokkenen (…) Je moet werk en ondernemen benaderen op een manier die mensen existentieel aanspreekt en begeestert. ”

Tot slot deelt hij een stappenplan met concrete acties die je als bedrijf of organisatie ondersteunen in je zoektocht naar betekenis. Een leuke denkoefening die ik zeker eens zou proberen!

5 redenen waarom je Check-In moet lezen

  1. Je ontdekt het belang van zingeving in organisaties, van personen die ‘inchecken’ bij hun organisatie, van een menselijke benadering van werk.
  2. Studies en theorieën worden afgewisseld met handige voorbeelden en kaderstukjes.
  3. Het boek heeft een persoonlijke touch met verhalen uit het privé- en professionele leven van Eynikel.
  4. Je leest inspirerende getuigenissen van onder andere Hans Bourlon, CEO van Studio 100 en Koen De Maesschalck, directeur corporate affairs & communication bij Colruyt Group.
  5. Dankzij de vlotte en toegankelijke schrijfstijl lees je Check-In in een mum van tijd uit.