Beeld je in: de werkvloer weer gevuld met je favoriete collega’s, een babbeltje slaan aan de koffiemachine en op vrijdag gezellig samen het weekend inzetten. En het belangrijkste: geen coronabesmettingen meer want iedereen is gevaccineerd. Maar hoe bereik je dat doel? Mag je als werkgever je medewerkers stimuleren om zich te laten vaccineren? Als je dat doet, op welke manier overtuig je hen dan? En wat mag er zeker niet? Wij zochten het uit.

Don’ts: verplichten, straffen of privacy schenden

1. Verplichten

Eerst en vooral: werkgevers mogen hun personeel niet verplichten om zich te laten vaccineren tegen COVID-19. Alleen bij vaccinatie tegen tetanus en hepatitis B is een verplichting mogelijk, bijvoorbeeld voor afvalophalers of zorgpersoneel.

2. Straffen

Je denkt misschien: “geen probleem, dan zetten we alle niet-gevaccineerden bij elkaar”? Think again want ook dat is verboden. Wettelijk gesproken mag je werknemers niet ontslaan of een andere functie geven als ze weigeren zich te laten vaccineren.

3. Privacy schenden

Daarnaast bestaat er nog geen wettelijk kader om een vaccinatiebewijs te vragen aan medewerkers of een lijst bij te houden van collega’s die wel/niet gevaccineerd zijn. Vaccinatiegegevens en andere gegevens zijn immers persoonlijk en mag je alleen verwerken als er een wettelijke basis is. Ook het bekendmaken van de identiteit van niet-gevaccineerde/gevaccineerde medewerkers mag niet.

Kort samengevat mag je werknemers die zich niet willen laten vaccineren dus:

  • niet verplichten
  • niet ontslaan
  • geen andere functie geven
  • niet opnemen in een lijst of hun identiteit bekendmaken

Do’s: sensibiliseren, nudgen of verleiden

1. Sensibiliseren

Wat kan je dan wel doen om zo veel mogelijk medewerkers gevaccineerd te krijgen? Heel wat eigenlijk. Een werkgever kan in een sensibiliseringscampagne medewerkers proberen te overtuigen om zich te laten inenten. Met de nadruk op proberen want druk uitoefenen kan niet. Een moeilijke evenwichtsoefening in sommige gevallen. Maar in geval van twijfel mag je altijd eens aankloppen! 😉

2. Duid een woordvoerder aan

Wie schakel je best in als woordvoerder in je sensibiliseringscampagne?

  • Experten zoals huisartsen, virologen of immunologen zijn goede woordvoerders. Volgens de Grote Coronastudie van UAntwerpen kunnen zij de bereidheid bij de bevolking doen toenemen.
  • Sociale media en influencers hebben weinig invloed…tenzij die influencers uit de medische wereld komen, dan kunnen ze natuurlijk wel een rol spelen, zie hierboven.
  • Maar wat als we die twee combineren, dachten ze in de VS. Drie Amerikaanse ex-presidenten lieten zich daar publiekelijk inenten, in aanwezigheid van de gerespecteerde viroloog dr. Fauci. En dat heeft vele Amerikanen overtuigd, volgens dit artikel van AVRO-TROS. Ook de Britse National Health Service (NHS) koos voor twee sterren, zanger Sir Elton John en acteur Sir Michael Caine, om de bevolking aan te moedigen. Misschien kunnen we hier zoiets doen met Eden Hazard en Kevin De Bruyne onder het goedkeurend oog van Marc Van Ranst?
3. Het nut van ‘nudging’

Je kan er ook voor kiezen om niet met rolmodellen te overtuigen, maar met informatie. Om je werknemers in de goede richting te duwen, communiceer je gericht, het zogeheten ‘nudging. Volgens een opiniestuk van Reinout Van Zandycke, zaakvoerder van Exposure, in De Tijd kan ‘nudging’ een verschil maken, zelfs op grote schaal.

Welke argumenten haal je dan best aan?

  • “Bescherm jezelf en je collega’s”. Straffe slogan én je speelt in op het collectieve belang. Volgens de algemene Motivatiebarometer van de UGent vormt het collectieve belang immers de grootste motivatie om zich te laten vaccineren.
  • “Je collega’s hebben zich al laten vaccineren, wanneer laat jij een prikje zetten?”. Pijnlijk maar het werkt want je speelt in op het kuddegevoel. Als alle anderen zich ook laten vaccineren, waarom zou ik het dan niet doen? Precies daarom heeft de overheid een vaccinatiebarometer gepubliceerd, waarop men kan volgen hoeveel Belgen intussen al zijn gevaccineerd. Zo trek je misschien de twijfelaars in jouw bedrijf ook over de streep en worden ze deelnemers van een wedstrijd met een collectief doel: de hele werkvloer gevaccineerd krijgen.
4. Vaccinatie aantrekkelijk maken

Om je medewerkers te overtuigen heeft de Kamer het betaald vaccinatieverlof (klein verlet) goedgekeurd. Zo mogen ze afwezig zijn tijdens de werkuren (met behoud van loon) om naar het vaccinatiecentrum te gaan, het prikje te laten zetten en terug te komen. De regel geldt ook bij de tweede injectie. Werknemers moeten de werkgever wel vooraf op de hoogte brengen en de bevestiging van hun vaccinatieafspraak tonen als de werkgever hierom vraagt. Maar de werkgever mag niet bijhouden wie al gevaccineerd is en wie niet.

Let op! De regels van het vaccinatieverlof gelden niet als je buiten de werkuren gevaccineerd wordt. Ook als een medewerker zelf een volledige dag verlof wilt nemen op de dag van zijn vaccinatie, is het klein verlet niet van toepassing. Meer informatie vind je hier
Een andere denkpiste is werknemers in bedrijven laten vaccineren in plaats van hen naar het vaccinatiecentrum te laten hollen. Klinkt aantrekkelijk want medewerkers hoeven zich niet meer te verplaatsen en je kan het vaccin gratis aanbieden, als een extralegaal voordeel. Maar of dat wettelijk kan en onder welke voorwaarden, is voorlopig onduidelijk. Al zijn er veel bedrijven die ervoor staan te springen, volgens VOKA.

En nu?

Hopelijk doe je je voordeel met dit pakket aan- en afraders, en kan je binnenkort weer naar ‘business as usual’. Of doe je het toch liever rustig aan? Hoe vaak communiceer je eigenlijk over COVID-19? En hoe? Je merkt het, we zijn heel benieuwd! Om te weten te komen hoe jij het precies aanpakt, hebben we De Grote Vaccinatie-enquête gelanceerd. Je kan ons volledige rapport met alle resultaten nu downloaden. Zo heb je misschien weer iets erbij om te ‘nudgen’. 😉

Geef je reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.